Çalıklar
Eğri büğrü, yamuk, çarpık manasına gelen ‘çalık’ kelimesi yakıştırma yoluyla Çalıkların lakabı olmuş. Yahut temeldeki zatlardan birisi çarpılmıştı… Bu lakaptan önce kendilerine nasıl seslenildiğini bilmiyoruz, çünkü gidebildiğimiz en eski kişi ‘Çalıkoğlu’ diye kaydedilmiş. Bundan da anlıyoruz ki çalık olan Hasan’ın kendisi değil; ondan öncekilerden biriydi. Yoksa Çalıkoğlu demezler doğrudan Çalık Hasan derlerdi…
Çalıkoğlu Hasan; orta boylu, kara sakallı elli yaşlarında bir adam olarak kaydedilmiş. Bedensel bir özür belirtilmemiş yani… Kaydın 1830’da yapıldığını düşünürsek, doğum tarihi 1780’dir denilebilir.
Çalıkoğlunun ana babası kimdir, kiminle evlenmiştir, kız çocuğu olmuş mudur… Bu hususlarda da ilk kayıttan bilgi edinemiyoruz. Mehmet ve Hüseyin isimlerinde iki oğlu var. 1820’li yıllarda doğduğu anlaşılan küçük oğlu Hüseyin’in vefat ettiği belirtilmiş.
Büyük oğlu Mehmet de 1810 gibi doğmuş. Redif askerlik kaydının tarihi 1839’da yapılmış, genel olarak sekiz yıl süren bu vazifenin ne zaman bittiği hesap edilsin artık.
Hatice Hanım ile evleniyor Çalıkoğlu Mehmet… Hatice Hanım Kinislioğlu Ali’nin kardeşidir… İki oğlu bir kızı var; Mehmet, Hüseyin ve Hafize…
Eşi Hatice’nin baba adı olduğu için ilk oğluna Mehmet adını vermiş olabilirler. Yoksa çocuğa babasının adını vermek, çok karşılaşılan bir durum değil… Kayıtlar tutulduğu sırada Mehmet ölmüş olduğundan doğum tarihini bilemiyoruz. Kezban Hanım ile evlenmiş ve kendi anasının adı olan Hatice ismini verdiği bir kızı dünyaya gelmiş. Hatice’nin doğum tarihi tam olarak 1899 olduğuna göre, bu kayıtlar yazılırken Çalıkların Mehmet yeni ölmüş olmalı… Yetim kız büyüyünce gelin edildiğine dair bir tarih düşülmüş; bundan Eğret dışına gelin gittiği anlaşılıyor.
Ortanca kardeş Hüseyin, ama küçükleri Hafize’ye bakalım şimdilik. Hafize 1864 yılında doğdu. Omarcıkların Hasan oğlu Ahmetçavuşun ilk eşi oldu. Halime, İsmihan, Havva olmak üzere üç kızları oldu. Halime, Dervişoğlu Mehmet’in tek oğlu Yahya’ya vardı. Yani Yahyalar sülalesinin Ninesi oldu… Çalıkların Hafize’nin diğer kızı İsmihan’ı Hacıahmetlerin Ahmet’e verdiler. Orada çocuğu olmadı. İlyenli kimsesiz bir çocuk olan Veli’yi evlat edindiler. Sonradan ailesine Deliveliler denilecek olan Veli, Keçilerin Guldurarif kızı Emine ile evlendi ve Sultan adında bir kızı oldu. O Sultan ise Sağırmahmut oğlu Ziya Aslan eşi olacaktır; Sultan’ı evlatlık alan İsmihan Hanımın babası Ahmetçavuş ile Ziya’nın dedesi İbrahim İzzet (Aziz) kardeşler… Ve Çalıkların diğer torunu Havva’yı da Güdükmehmete verdiler. O da Güdükahmet Işılak’ın anası olacaktır.
Hüseyin’e geri dönelim… Çalıkoğlu Mehmet’in oğluna bu adı vermesinin sebebi, çocuk yaşta ölen kardeşi Hüseyin’dir… Hüseyin’in doğum tarihi olarak 1847 yılı görünüyor. Bu tarih, aşağı yukarı babasının redifliğinin tamamlandığı yıllarla örtüşüyor.
Çalıkoğlu Hüseyin, İdirizlerden Mustafa kızı Emine ile evlendi ve Kinislerin Hasan (Kumpirhasanın Dedesi) ile bacanak oldular. Yani esasında dayısının oğlu olan Hasan ile bir de bacanaklık bağı kurulmuş oldu… Tabi kayınbiraderleri kanalıyla kurulan yakınlıkları da belirtmek lazım. İdris, İbrahim, Ömer ve Mehmet Ali adlarında dört kayınbiraderi. Bunlardan İdris kanalından Goca Osman ve Sarı Mehmet; İbrahim kolundan Hamsinci, Deligızlar; Ömer’den Sarı Ömer; ve Mehmet Ali’den Dede Mısdık taraflarına doğru yeni akrabalıklar kurulmuş oldu.
Sonuçta Hüseyin ile Emine Hanımın, 1886 yılında Ahmet Resul adını verdikleri bir oğulları dünyaya geldi. Adı her ne kadar resmiyette öyle görünse de halk arasında ‘İresil’ deyip geçiyorlardı… Karacahmetli Ümmühan ile everdiler Resil’i… Anasının adı olan Emine ismini verdiği bir kızı dünyaya geldiği yıllarda Cihan Harbi patladı. Harbe katılan Resil, gittiği cepheden Eğret’e geri dönemedi, şehit oldu… Dul kalan Ümmühan Hanım, daha sonra Jandarma Çavuşu Aydınlı Deli Mehmet ile evlenip Haydar Acar ile Feriştah Zenger’in anası olacak ve 1946 yılında vefat edecektir.
Çalıkların belki de son temsilcisi olan, şehit Resil’in yetimi Emine büyüdüğünde, Çorcalıların Godalömerin oğlu Gödemehmet ile everdiler… Bir hatırlatma: Gödemehmetin anası Dudu, Tongulların Mehmet ile Gurbağı Hala (Ayşe)nin kızıydı ve bir halası Cennet Karacahmet’e gelin gitmişti… Şimdi yetim Emine’nin anası Ümmühan Hanımın da Karacahmetli olduğunu düşünürsek; Gödemehmet ile eşi Emine, büyük ihtimal akrabadır… Babası Resil’in hatırasına saygı adına, Emine Hanım büyük oğluna Resul adını koyacaktır…
Başa dönersek; Çalıkoğlu Hasan’ın bir oğlu Hüseyin küçük yaşta öldü. Mehmet’in üç çocuğundan bir Hafize, Omarcıklara gelin oldu… Büyük oğlu Mehmet’in tek kızı Hatice, yabana gelin gitti… Küçük oğlu Hüseyin’in tek oğlu Resul, harpte kaldı. Onun tek kızı Emine ise Ovallılardan Gödemehmet Aydın eşi oldu…
Kayıp sülalelerden biri olarak Çalıklar Eğret’te böyle eridi…